Trong thời gian gần đây, nhiều sinh viên đã trở thành mục tiêu của các hình thức lừa đảo trên không gian mạng và trong cuộc sống hằng ngày. Để nâng cao nhận thức và chủ động bảo vệ bản thân, sinh viên cần nhận diện một số thủ đoạn lừa đảo phổ biến dưới đây.

Những nguyên tắc tự bảo vệ bản thân

• Không chuyển tiền cho người lạ hoặc theo yêu cầu khi chưa xác minh thông tin.
• Không cung cấp CCCD, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, OTP hoặc mã xác thực.
• Không cho mượn, cho thuê tài khoản ngân hàng, ví điện tử, SIM điện thoại.
• Không cài đặt ứng dụng hoặc truy cập đường link do người lạ gửi.
• Không tham gia công việc yêu cầu đóng phí hoặc chuyển tiền trước.
• Kiểm tra kỹ thông tin trước khi đăng ký việc làm, học bổng, vay vốn hoặc tham gia các chương trình, hoạt động.
• Khi nhận yêu cầu chuyển tiền bất thường từ người quen, cần xác minh lại qua một kênh liên lạc khác.
• Lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản và các bằng chứng liên quan khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.

1. Đa cấp biến tướng và các mô hình đầu tư thiếu minh bạch

Các đối tượng thường chủ động làm quen, mời tham gia hội thảo, gặp gỡ chia sẻ về “khởi nghiệp”, “cơ hội tài chính” hoặc “kinh doanh online”. Sau đó, người tham gia được yêu cầu mua sản phẩm, góp vốn hoặc tuyển thêm người mới để hưởng hoa hồng. Sinh viên cần đặc biệt cảnh giác với các mô hình có thu nhập chủ yếu dựa vào việc lôi kéo người tham gia mới.

2. Lừa đảo việc làm thêm và kiếm tiền online Các hình thức phổ biến gồm tuyển cộng tác viên “chốt đơn”, “đặt đơn nhận hoa hồng”, nhập mã code, đánh máy văn bản, xem quảng cáo kiếm tiền hoặc các công việc được quảng cáo là “việc nhẹ, thu nhập cao”. Đối tượng thường yêu cầu chuyển tiền để kích hoạt tài khoản, nâng cấp cấp độ, đặt cọc hoặc đóng phí trước khi làm việc. Sau khi nộp tiền, nạn nhân tiếp tục bị yêu cầu chuyển thêm hoặc bị cắt liên lạc.

3. Ký hồ sơ trả góp hoặc cung cấp thông tin cá nhân để nhận tiền

Một số đối tượng dụ dỗ sinh viên ký hồ sơ mua hàng trả góp hoặc cung cấp CCCD, thông tin cá nhân để nhận khoản tiền nhỏ. Hậu quả là sinh viên có thể trở thành người đứng tên các khoản vay hoặc hợp đồng tài chính mà bản thân không hề sử dụng.

4. Lừa đảo qua mạng xã hội và đường link giả mạo

Các bài đăng tặng quà, nhận học bổng, tuyển dụng hoặc chương trình ưu đãi thường yêu cầu bình luận, nhắn tin hoặc truy cập đường link lạ. Sau đó, đối tượng tìm cách đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc mã OTP. Sinh viên tuyệt đối không chia sẻ thông tin bảo mật cho bất kỳ ai.

5. “Bắt cóc online” và giả danh cơ quan chức năng

Đây là thủ đoạn đặc biệt nguy hiểm. Đối tượng giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng hoặc đơn vị chức năng, thông báo sinh viên liên quan đến vụ việc vi phạm pháp luật. Chúng yêu cầu nạn nhân tự cô lập, giữ bí mật và làm theo hướng dẫn. Sau đó, các đối tượng liên hệ gia đình, dựng lên tình huống bị bắt cóc để yêu cầu chuyển tiền. Khi gặp trường hợp này, sinh viên cần bình tĩnh, liên hệ ngay với gia đình, nhà trường hoặc cơ quan công an.

6. Giả danh nhà trường để thu tiền hoặc đánh cắp thông tin

Các đối tượng có thể gọi điện, nhắn tin hoặc gửi đường link giả mạo với nội dung như đóng học phí, nhận học bổng, hoàn học phí, vay vốn sinh viên hoặc cập nhật hồ sơ học tập. Sinh viên chỉ thực hiện các giao dịch qua những kênh thông tin chính thức của nhà trường.

7. Giả mạo tuyển dụng thực tập và việc làm

Đối tượng tạo lập fanpage, website hoặc tài khoản doanh nghiệp giả, đăng các thông tin tuyển dụng hấp dẫn. Sau vòng phỏng vấn trực tuyến, sinh viên được yêu cầu nộp phí đào tạo, phí đồng phục, phí giữ chỗ hoặc tiền đặt cọc. Trước khi ứng tuyển, cần xác minh thông tin qua website và đầu mối chính thức của doanh nghiệp.

8. Thuê hoặc mượn tài khoản ngân hàng, SIM điện thoại

Một số đối tượng trả tiền để thuê hoặc mượn tài khoản ngân hàng, ví điện tử, SIM điện thoại, CCCD hoặc thông tin cá nhân. Những tài khoản này có thể bị sử dụng cho các hoạt động vi phạm pháp luật, khiến người đứng tên phải chịu những hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

9. Giả mạo bằng công nghệ AI và lừa đảo qua mã QR

Công nghệ Deepfake AI hiện nay có thể tạo ra hình ảnh hoặc giọng nói giống người thân, bạn bè nhằm yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp. Bên cạnh đó, các mã QR giả mạo tại quán ăn, cửa hàng hoặc bãi gửi xe có thể dẫn người dùng đến các trang web đánh cắp thông tin. Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền hoặc quét mã QR bất thường, sinh viên cần kiểm tra kỹ và xác minh qua kênh liên lạc khác.

10. Thuê mở tài khoản ngân hàng hoặc xác thực sinh trắc học

Các đối tượng có thể trả tiền cho sinh viên để mở tài khoản ngân hàng, đăng ký ví điện tử hoặc thực hiện xác thực sinh trắc học rồi bàn giao lại tài khoản. Đây là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro vì tài khoản có thể bị sử dụng để nhận hoặc chuyển tiền liên quan đến các hoạt động lừa đảo, rửa tiền hoặc vi phạm pháp luật.

Thông điệp gửi tới sinh viên

Sự phát triển của công nghệ mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng kéo theo nhiều nguy cơ lừa đảo ngày càng tinh vi. Mỗi sinh viên cần chủ động trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro, nâng cao ý thức bảo mật thông tin và kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào

Một chút cảnh giác hôm nay có thể giúp bạn tránh được một rắc rối lớn ngày mai.
Có bất kỳ nghi ngờ nào, hãy liên hệ phòng Đào tạo và Người học – phòng 106 nhà A1 (SĐT: 02466863316) để được hỗ trợ kịp thời.

Xin trân trọng cám ơn!