Thông báo Lịch họp Hội đồng đánh giá Seminar tổng thể luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Lê Thị Thu Hoài chuyên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, Khóa QH2023 đợt 1

Trường Đại học Ngoại ngữ – ĐHQGHN tổ chức Hội đồng đánh giá Seminar tổng thể luận án tiến sĩ của nghiên cứu sinh Lê Thị Thu Hoài chuyên ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, Khóa QH2023 đợt 1, cụ thể:

Đề tài: 商务汉语信函语言特点及其越译研究 (Nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ thư tín thương mại tiếng Hán và cách dịch sang tiếng Việt)

Ngành/Chuyên ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc

Mã số: 9220204.01

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Phạm Ngọc Hàm

Thời gian:  14h00 Thứ Hai, ngày 29 tháng 06 năm 2026

Địa điểm: Phòng 509A, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội

THÔNG TIN LUẬN ÁN TIẾN SĨ

1. Họ và tên nghiên cứu sinh: Lê Thị Thu Hoài

2. Giới tính: Nữ

3. Ngày sinh: 13/08/1980

4. Nơi sinh: Hải Phòng

5. Quyết định công nhận nghiên cứu sinh số: 1568/QĐ-ĐHNN ngày 06 tháng 07 năm 2023 của Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc Gia Hà Nội.

6. Các thay đổi trong quá trình đào tạo:

7. Tên đề tài luận án: 商务汉语信函语言特点及其越译研究 (Nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ thư tín thương mại tiếng Hán và cách dịch sang tiếng Việt)

8. Chuyên ngành: Ngôn ngữ Trung Quốc

9. Mã số: 9220204.01

10. Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Ngọc Hàm

11.Tóm tắt các kết quả mới của luận án:

       Luận án là một công trình nghiên cứu hệ thống và toàn diện về đặc điểm ngôn ngữ thư tín thương mại tiếng Hán và thực trạng dịch thuật sang tiếng Việt của sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ Trung Quốc tại Việt Nam.

        Thứ nhất, luận án đi sâu khảo sát, thống kê, phân tích đặc điểm ngôn ngữ thư tín thương mại tiếng Hán ở các phương diện từ vựng, cú pháp, văn bản diễn ngôn và ngữ dụng. Ở phương diện từ vựng, nghiên cứu chỉ ra đặc điểm sử dụng của thuật ngữ thương mại, cụm từ bốn chữ, từ ngữ xưng hô, kính khiêm ngữ và từ Hán cổ. Trong đó, thuật ngữ thương mại hai âm tiết số lượng sử dụng và tần suất xuất hiện nhiều nhất. Cụm từ bốn chữ tự do kết cấu 2//2 với kết cấu cú pháp định ngữ – trung tâm ngữ hay trạng ngữ- trung tâm ngữ chiếm tỉ lệ cao nhất. Từ ngữ xưng hô tự xưng số lượng nhiều nhất, nhưng tần suất xuất hiện của từ ngữ đối xưng lại cao hơn.  Ở phương diện cú pháp, nghiên cứu làm rõ tình hình sử dụng câu đơn, câu phức, câu đặc biệt cũng như các loại câu phân chia theo ngữ khí như câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán. Số lượng sử dụng câu phức nhiều nhất, tuy nhiên tỉ lệ câu đơn sử dụng cũng gần tương đương câu phức. Ngoài ra, câu trần thuật và câu cầu khiến được sử dụng với tỉ lệ cao nhất. Về phương diện văn bản diễn ngôn, luận án tập trung chỉ ra đặc điểm kết cấu, bố cục văn bản,  đặc điểm liên kết hình thức và thông tin của văn bản thư tín thương mại tiếng Hán. Kết quả nghiên cứu cho thấy, kết cấu thư tín thương mại tiếng Hán rõ ràng, nội dung chính của bức thư  phần lớn bao gồm ba đoạn ngắn liên kết với nhau chặt chẽ, logic để biểu đạt mục đích giao tiếp của người viết thư. Về phương diện ngữ dụng, nghiên cứu đi sâu phân tích đặc điểm chiến lược lịch sự, chiến lược hợp tác, chiến lược giao tiếp và chiến lược vận dụng ngôn ngữ biểu đạt.

       Thứ hai, dựa vào kết quả khảo sát thực trạng dịch thư tín của sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ Trung Quốc, luận án phân tích ưu điểm và hạn chế của bản dịch, chỉ ra tồn tại và nguyên nhân. Dựa trên lý luận dịch thuật chức năng tương đương, chúng tôi đánh giá phần lớn bản dịch của sinh viên đã biết vận dụng phương pháp, chiến lược dịch phù hợp, đảm bảo bản dịch tương đương về cấu trúc và mục đích giao tiếp so với bản nguồn. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những lỗi sai về cách chuyển dịch một số thuật ngữ thương mại, cụm từ bốn chữ, cấu trúc câu hoặc lỗi về liên kết diễn ngôn, yếu tố trang trọng, lịch sự của thư tín về ngữ dụng. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đưa ra những kiến nghị nhằm cải thiện tình hình dịch thư tín thương mại tiếng Hán nói riêng, góp phần nâng cao chất lượng biên soạn, dịch thuật thư tín và giảng dạy tiếng Trung Quốc ở Việt Nam nói chung.

         Có thể nói, luận án đã kết hợp hệ thống lý luận và ngữ liệu đáng tin cậy, tập trung phân tích đặc điểm ngôn ngữ thư tín thương mại một cách hệ thống và toàn diện. Đồng thời, luận án cũng làm rõ thực trạng dịch thuật thư tín của sinh viên, từ đó đưa ra các kiến nghị phù hợp với bối cảnh văn hóa xã hội Việt Nam.

12. Khả năng ứng dụng trong thực tiễn

        Luận án “ Nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ thư tín thương mại tiếng Hán và cách dịch sang tiếng Việt” được thực hiện trong bối cảnh quan hệ kinh tế thương mại Việt – Trung đang phát triển mạnh mẽ, nhu cầu dạy và học tiếng Trung ngày càng lớn, đặc biệt nhu cầu hiểu biết, biên soạn, dịch thuật thư tín thương mại vô cùng cấp thiết. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị, đóng góp không nhỏ vào quá trình nghiên cứu và giảng dạy tiếng Trung Quốc ở Việt Nam.

       Trước hết, luận án đã tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước một cách toàn diện, khái quát hóa hệ thống định nghĩa, khái niệm, lý luận vững chắc, sẽ là một tài liệu tham khảo hữu ích cho những nghiên cứu liên quan.

       Thứ hai, kết quả phân tích đặc điểm ngôn ngữ thư tín toàn diện sẽ ứng dụng vào thực tiễn dạy và học thư tín thương mại tiếng Hán, giúp cho việc hiểu biết thư tín sâu sắc hơn từ đó nâng cao chất lượng biên soạn thư tín của sinh viên.

        Bên cạnh đó, kết quả phân tích thực trạng dịch thư tín thương mại cũng sẽ ứng dụng vào thực tiễn dạy và học dịch thư tín, công tác dịch thuật và biên soạn giáo trình tiếng Trung thương mại ở Việt Nam.

13. Những hướng nghiên cứu tiếp theo

       Luận án mở ra những hướng đi triển vọng cho những nghiên cứu tiếp theo nhằm đi sâu và mở rộng hiểu biết về mối quan hệ ngôn ngữ thư tín thương mại với các yếu tố liên văn hóa hay ngôn ngữ học ứng dụng, ngôn ngữ học xã hội.

       Ngoài ra, những hướng nghiên cứu khác về ngôn ngữ Trung Quốc trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo AI, khoa học công nghệ, logistics…đều rất tiềm năng và vô cùng hữu ích.

14. Các công trình đã công bố có liên quan đến luận án:

Lê Thị Thu Hoài ( 2023) , 汉、越语商贸书信中礼貌策略的对比研究, Kỷ yếu Hội thảo KHQT “Nghiên cứu và giảng dạy tiếng Trung Quốc: Xu hướng trên thế giới và thực tiễn tại Việt Nam”, 332-337, ISBN 978-604-364-814-0

Lê Thị Thu Hoài ( 2024) , 商务汉语信函中的四言词组特点分析, Kỷ yếu Hội thảo 2024 International graduate reseach symosium, 85-89, ISBN 978-604-43-4293-1

Lê Thị Thu Hoài ( 2024) , 商务汉语信函越译中的归化与异化研究, Kỷ yếu  Hội thảo KHQT “Đổi mới và sáng tạo trong nghiên cứu và giảng dạy ngoại ngữ”, 493-502, ISBN 978-604-937-385-5

Lê Thị Thu Hoài ( 2025) , Phân tích đặc điểm câu cầu khiến trong thư tín thương mại tiếng Hán, Kỷ yếu  Hội thảo KHQT  “Giảng dạy và nghiên cứu ngoại ngữ trong kỷ nguyên số: hội nhập và phát triển”, 1294-1300, ISBN 978-604-937-421-0

Lê Thị Thu Hoài ( 2026) , Một số tồn tại trong dịch thư tiếng Trung thương mại của sinh viên ngành ngôn ngữ Trung Quốc , Tạp chí Ngôn ngữ, số 2(424)- 2026, ISBN 0866 -7519

Lê Thị Thu Hoài ( 2026) , Đặc điểm kính ngữ, khiêm ngữ trong thư tín thương mại tiếng Hán ( liên hệ với tiếng Việt), Tạp chí Ngôn ngữ & đời sống, số 4(380)- 2026, ISBN 0868 -3409

                                                                           Hà Nội, ngày 05 tháng 05 năm 2026

                                                                                                Nghiên cứu sinh

                                                                                                Lê Thị Thu Hoài

DOCTORAL THESIS INFORMATION

1. Full name of doctoral candidate: Le Thi Thu Hoai

2. Gender: Female

3. Date of birth: August 13, 1980

4. Place of birth: Hai Phong

5. Decision number recognizing doctoral candidate: 1568 dated July 6, 2023, by the Rector of the University of Foreign Languages, Vietnam National University, Hanoi

6. Changes during the training process:

7. Thesis title: 商务汉语信函语言特点及其越译研究 (Research on the linguistic characteristics of Chinese commercial correspondence and its Vietnamese translation)

8. Specialization: Chinese language

9. Code: 9220204.01

10. Scientific supervisor: Assoc. Prof. Dr. Pham Ngoc Ham

11. Summary of new results of the thesis:

The thesis is a systematic and comprehensive research work on the linguistic characteristics of Chinese commercial correspondence and the current state of translation into Vietnamese by students majoring in Chinese language in Vietnam.

Firstly, the thesis delves into surveying, statistically analyzing, and examining the linguistic characteristics of Chinese commercial correspondence in terms of vocabulary, syntax, discourse text, and pragmatics. In terms of vocabulary, the study points out the characteristics of the use of commercial terminology, four-character phrases, terms of address, honorifics, and classical Chinese words. In terms of syntax, the study clarifies the situation of using simple sentences, complex sentences, special sentences, as well as sentence types classified according to tone such as declarative sentences, interrogative sentences, imperative sentences, and exclamatory sentences. In terms of discourse text, the thesis focuses on pointing out the characteristics of the structure, layout of the text, and the characteristics of formal and informational linkages in Chinese commercial correspondence. From a pragmatic perspective, the study delves into the characteristics of politeness strategy, cooperation strategy, communication strategy, and expressive language application strategy.

Secondly, based on the survey results of the current state of correspondence translation by students majoring in Chinese language, the thesis analyzes the advantages and limitations of the translations, identifying existing problems and their causes. Based on this, the study proposes recommendations to improve the situation of commercial correspondence translation in Chinese, contributing to the improvement of the quality of correspondence compilation, translation, and teaching of Chinese in Vietnam in general.

It can be said that the thesis combines a reliable theoretical framework and linguistic data, focusing on a systematic and comprehensive analysis of the linguistic characteristics of commercial correspondence. At the same time, the thesis clarifies the current state of correspondence translation by students, thereby offering recommendations appropriate to the socio-cultural context of Vietnam.

12. Practical Applications

This thesis is a systematic and comprehensive research work on the linguistic characteristics of Chinese commercial correspondence and the current state of translation into Vietnamese by students majoring in Chinese language in Vietnam.

Firstly, the thesis delves into surveying, statistically analyzing, and examining the linguistic characteristics of Chinese commercial correspondence in terms of vocabulary, syntax, discourse, and pragmatics. In terms of vocabulary, the study identifies the usage characteristics of commercial terminology, four-character phrases, terms of address, honorifics, and classical Chinese words. Among these, two-syllable commercial terminology is the most frequently used. Four-character phrases with a 2//2 structure and attributive-heading or adverbial-heading syntactic structure account for the highest proportion. Self-referential terms of address are the most numerous, but the frequency of adverbial terms is higher. In terms of syntax, the study clarifies the usage of simple sentences, complex sentences, special sentences, as well as sentence types classified according to tone such as declarative, interrogative, imperative, and exclamatory sentences. Complex sentences are the most frequently used, however, the proportion of simple sentences is also nearly equal to that of complex sentences. Furthermore, declarative and imperative sentences are used most frequently. In terms of discourse, the thesis focuses on identifying the structural characteristics, text layout, and formal and informational linkages of Chinese commercial correspondence. The research results show that the structure of Chinese commercial correspondence is clear, with the main content largely consisting of three short paragraphs closely and logically linked to express the communicative purpose of the letter writer. In terms of pragmatics, the study delves into analyzing the characteristics of politeness strategy, cooperation strategy, communication strategy, and expressive language application strategy.

Secondly, based on the survey results of the current state of letter translation by students majoring in Chinese language, the thesis analyzes the advantages and limitations of the translations, identifying existing problems and their causes. Based on the theory of functional equivalence in translation, we assess that the majority of student translations demonstrate the application of appropriate translation methods and strategies, ensuring structural and communicative equivalence compared to the source text. However, errors still exist in the translation of some commercial terms, four-character phrases, sentence structures, or in discourse cohesion, formality, and politeness in correspondence regarding pragmatics. Based on this, the study proposes recommendations to improve the translation of Chinese commercial correspondence in particular, contributing to the improvement of the quality of correspondence compilation, translation, and teaching of Chinese in Vietnam in general.

It can be said that the thesis combines a reliable theoretical framework and corpus, focusing on a systematic and comprehensive analysis of the linguistic characteristics of commercial correspondence. At the same time, the thesis clarifies the current state of correspondence translation by students, thereby offering recommendations appropriate to the socio-cultural context of Vietnam.

13. Future Research Directions

This thesis opens up promising directions for further research to delve deeper and broaden understanding of the linguistic relationship between commercial correspondence and intercultural factors, applied linguistics, and sociolinguistics.

In addition, other research directions on the Chinese language in the fields of artificial intelligence (AI), science and technology, logistics, etc., are all very promising and extremely useful.

14. Published works related to the dissertation:

Le Thi Thu Hoai (2023), 汉、越语商贸书信中礼貌策略的对比研究, Proceedings of the International Scientific Conference “Chinese Language Research and Teaching: Global Trends and Practices in Vietnam”, 332-337, ISBN 978-604-364-814-0

Le Thi Thu Hoai (2024), 商务汉语信函中的四言词组特点分析, Proceedings of the 2024 International Graduate Research Symposium, 85-89, ISBN 978-604-43-4293-1

Le Thi Thu Hoai (2024), Research on the Transformation and Innovation of Foreign Languages ​​in Business Correspondence in Chinese, Proceedings of the International Scientific Conference “Innovation and Creativity in Foreign Language Research and Teaching”,493-502, ISBN 978-604-937-385-5

Le Thi Thu Hoai (2025), Analysis of the Characteristics of Imperative Sentences in Chinese Business Correspondence, Proceedings of the International Scientific Conference “Foreign Language Teaching and Research in the Digital Age: Integration and Development”,1294-1300, ISBN 978-604-937-421-0

Le Thi Thu Hoai ( 2026), Some shortcomings in the translation of commercial Chinese letters by students of the Chinese language major, Language Journal, No. 2(424)-2026, ISBN 0866-7519

Le Thi Thu Hoai (2026), Characteristics of honorifics and humble language in Chinese commercial correspondence (in relation to Vietnamese), Journal of Language & Life, No. 4(380)-2026, ISBN 0868-3409

                                                                                           Hanoi, May 05, 2026

                                                                                              Research student

                                                                                                Le Thi Thu Hoai